Als register taxateur blijf ik mezelf voortdurend ontwikkelen. Daarom bezoek ik regelmatig veilingen, musea en tentoonstellingen. Je bent immers nooit uitgeleerd. Afgelopen week bezocht ik het Stedelijk Museum Breda, waar momenteel de prachtige tentoonstelling De Nassaus van Breda te zien is. Een van de thema’s is portretkunst – en juist daar gaat mijn hart sneller van kloppen.
Wat portretten ons vertellen over sieraden
Door de jaren heen heb ik een grote verzameling portretten opgebouwd. Soms koop ik een schilderij op een veiling, maar meestal fotografeer ik bijzondere exemplaren in musea.
Portretten zijn namelijk een waardevolle bron voor het dateren van antieke sieraden. In combinatie met kleding, kapsels en accessoires laten ze zien welke stijlen in een bepaalde periode populair waren. Zo krijg je niet alleen een beter beeld van de datering van een sieraad, maar ook van de duur en verspreiding van een modeverschijnsel.
In de museumwinkel viel mijn oog op een ansichtkaart met een portret van Caroline De Roy van Zuydewijn uit circa 1850. Zij draagt twee identieke zwarte – vermoedelijk fluwelen – armbandjes met een gesp bezet met witte stenen. Of het diamanten zijn of strass is moeilijk te zeggen, maar het ontwerp trok direct mijn aandacht.
Dat kwam omdat ik zelf een portret bezit van een jonge Franse dame, geschilderd in 1851, die vrijwel dezelfde armbandjes draagt. Beide vrouwen lijken ongeveer even oud en de sieraden zijn opvallend vergelijkbaar.
Tijdens het voorbereiden van een online cursus ontdekte ik vervolgens nóg een portret. Dit keer van Geertruida van Nisse uit Goes, geschilderd tussen 1770 en 1790. Ook zij draagt een vergelijkbare gesp. Dat roept interessante vragen op. Was dit ontwerp bijna een eeuw lang in de mode? Of beleefde het rond 1850 juist een heropleving? Misschien was het in de achttiende eeuw gebruikelijk om één armband te dragen en werden ze rond het midden van de negentiende eeuw juist als paar gedragen.
Heeft u zo’n gesp?
Het stoffen of fluwelen bandje zal in de meeste gevallen de tand des tijds niet hebben doorstaan. De gesp zelf is vaak van metaal of zilver en kan daarom nog altijd bewaard zijn gebleven, los in een sieradendoosje of afkomstig uit een erfenis.
Heeft u thuis zo’n gesp liggen, of twijfelt u of uw exemplaar uit deze periode stamt? Dan kom ik graag met u in contact. Dergelijke vondsten helpen niet alleen om de geschiedenis van deze sieraden beter te begrijpen, maar kunnen ook verrassend waardevol zijn. Stuur mij gerust een foto of neem vrijblijvend contact op. Misschien draagt uw gesp wel een bijzonder verhaal met zich mee.
Voor bijzonder exemplaren kom ik desgewenst bij u langs voor een deskundige beoordeling of taxatie.
Fotos:
Portret 1 is Geertruida van Nisse, Goes, rond 1770-1790, Rijksdienst voor de Beeldende Kunst, nr. C1522. Bron: beelbank.cultureelerfgoed.nl
Portret 2 is Caroline de Roy van Zuydewijn, Breda, rond 1850, Stedelijk Museum Breda. Bron: De Nassaus van Breda – Stedelijk Museum Breda
Portret 3 is een onbekende Franse vrouw, vermoedelijk uit de Savoie, Alpen, portret is gedateerd 1851, eigen collectie