Micro-mozaïeken: antieke souvenirs

Sieraden met micro-mozaïeken zijn al zo oud als de weg naar Rome. De voorstellingen zijn vaak geïnspireerd op antieke fresco’s, beschilderde plafonds en mozaïekvloeren uit Romaanse huizen en paleizen van vòòr onze telling. Veilinghuis Vendu Rotterdam biedt tijdens de algemene veiling van augustus een kleine collectie van deze bijzondere souvenirs aan.

Grand Tour

Micro-mozaïeken werden populair in de achttiende eeuw. Reizigers die tijdens hun Grand Tour Italië bezochten, kochten ze als souvenir of als geschenk voor de thuisblijvers. Deze lange studiereis gold destijds vooral voor jonge mannen als de afronding van hun opvoeding. Vrouwen bleven meestal thuis, al mochten dochters uit vooruitstrevende families soms onder begeleiding meereizen. Een mooi verhaal hierover is de verfilming van A Room with a View van E.M. Forster met een nog jonge Helena Bonham Carter en Maggie Smith.

Tesserae

Tot ver in de negentiende eeuw werden micro-mozaïeken gemaakt. Van lange, gekleurde glasdraden werden minuscule stukjes geknipt: de tesserae. Deze werden zorgvuldig ingelegd in een pasta, waarna de voorstelling werd gevoegd. De plaque werd vervolgens in een steen geplaats, zoals onyx, obsidiaan, malachiet of zonnesteen.

Thuis werden de plaques in sieraden gezet

Eenmaal thuis konden de plaques in goud worden gezet en verwerkt tot sieraden: broches, ringen, armbanden, oorhangers en soms zelfs complete parures met een tiara. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze sieraden geen italiaanse keuren hebben, maar vaak Engelse of Franse keuren. In de veiling bevindt zich een onedele bijzonder vroege armband uit het begin van de negentiende eeuw met een hele reeks voorstellingen van Vedute di Roma.

De kwaliteit van micro-mozaïeken verschilt sterk per periode. Achttiende-eeuwse exemplaren zijn vaak uitzonderlijk verfijnd. Een eeuw later is het een massa product geworden voor toeristen en zijn de voorstellingen en het inlegwerk grof en minder mooi gemaakt.

Vedute di Roma

Populaire voorstellingen waren de Vedute di Roma: stadsgezichten, landschappen en monumenten zoals het Pantheon, het Castello Sant`Angelo, tempels en ruïnes. Ook bloemen, vogels, honden, insecten en antieke vazen komen geregeld voor.

Happy bidding! Bekijk de sieraden bij Vendu Rotterdam.

Heeft u zelf een dergelijk sieraad? Ik kijk er graag naar.